เรื่องเล่าจากวัตถุโบราณที่บ่งบอกคุณค่าด้วยเรื่องราวมากกว่าอายุที่เก่าแก่ ทั้งรองเท้าไม้ ใบสัญญาซื้อขายทาส ใบขับขี่ล่อ ฯลฯ

แหล่งรวบรวมและจัดแสดงตัวหนังใหญ่ที่สร้งขึ้นสมัยรัชกาลที่ 5 อนุรักษ์ศิลปะลวดลายบนผืนหนังว้ามากกว่า 300 ตัวและถ่ายทอดศิลปะการแสดงสู่เยาวชน รวมทั้งเป็นแหล่งข้อมูลการศึกษาศิลปะแขนงนี้อย่างสมบูรณ์

จัดแสดงวิถีชีวิตในอดีต เครื่องมือเครื่องใช้ ผ้าทอพื้นเมืองไชยา สมุดไทย ตำราแพทย์แผนโบราณ วรรณคดีและชาดกที่สะท้อนภูมิปัญญาพื้นบ้านรวมทั้งวัถุโบราณและเรื่องราวต่าง ๆ ของเมืองไชยาในอดีตจนถึงปัจจุบัน

พิพิธภัณฑ์แมลง

อาคารพิพิธภัณฑ์ 2 หลังจัดแสดงวัตถุเป็นหมวดหมู่ บางชิ้นมีป้ายคำอธิบาย อาทิ พระพุทธรุปโบราณ ป๊ปสา รอยพระพุทธบาทสัมฤทธิ์ วิหารจำลอง บาตรหิน ผ้าพระบฎ สัตตภัณฑ์ เครื่องรางของขลัง เช่น พิมพ์ดีด เครื่องฉายหนัง เครื่องเล่นแผ่นเสียง ฯลฯ

แหล่งเรียนรู้เรื่องราวด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีของเมืองซับจำปา ไม่เสียค่าเข้าชม

จัดแสดงเครื่องมือเครื่องใช้ในการดำรงชีพของชาวไทยโส้ กลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งที่อพยพจากาวหนีภัยสงครามพวกจีนฮ่อเข้ามาในสกลนครช่วง พ.ศ.2426-243 แสดงผ้าทอ เครื่องประดับ เครื่องเงิน กล้องยาสูย ผอบใส่เครื่องราง หม้อทองเหลือง หนังสือใบลาน เอกสารบันทึกประวัติและพิธีกรรม ฯลฯ

อัตราค่าเข้าชม คนไทย 30 บาท ชาวต่างชาติ 200 บาท

ค่าเข้าชมผู้ใหญ่ 50 บาท เด็ก นักเรียน นิสิต นักศึกษา พระสงฆ์ 20 บาท ชาวต่างชาติ 40 บาท บริหารจัดการโดย เอกชน