แหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่นของเมืองอุทัยธานี ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ จัดแสดงเครื่องมือเครื่องใช้สมัยโบราณที่บ่งบอกถึงวิวัฒนาการเทคโนโลยี เช่น เครื่องพิมพ์ดีด, โทรศัพท์.โทรพิมพ์,เพื่อเปรียบเทียบกับเครื่องมือ เครื่องใช้ในยุคปัจจุบันรวมถึงผ้าทอพื้นเมือง

นอกจากจะมีถ้ำหินปูนที่สวยงามถึง 34 แห่ง บริเวณเขาเอราวัณยังพบซากฟอสซิลสัตว์ทะลที่มีอายุเก่าแก่ถึง 192 ล้านปี และโบราณวัตถุที่แสดงร่องรอยของมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ เช่น พาน หม้อดิน ฯลฯ เป็นเครื่องปั้นดินเผาที่ใช้ประกอบพิธีกรรมฝังศพเมื่อประมาณ 2,000 ปีก่อนและยังเป็นแหล่งพันธุ์ไม้และสัตว์ป่หายากในประเทศไทย

จัดแสดงเครื่องมือเครื่องใช้ในการดำรงชีพของชาวไทยโส้ กลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งที่อพยพจากาวหนีภัยสงครามพวกจีนฮ่อเข้ามาในสกลนครช่วง พ.ศ.2426-243 แสดงผ้าทอ เครื่องประดับ เครื่องเงิน กล้องยาสูย ผอบใส่เครื่องราง หม้อทองเหลือง หนังสือใบลาน เอกสารบันทึกประวัติและพิธีกรรม ฯลฯ

อัตราค่าเข้าชม คนไทย 30 บาท ชาวต่างชาติ 200 บาท

เป็น 1 ใน 3 แหล่งที่เก็บรักษารวบรวมตัวหนังใหญ่ชุดรามเกียรติ์ที่เก่าแก่โบราณและจัดแสดง(เชิด) ซึ่งเป็นมหรสพที่ยิ่งใหญ่ในอดีตสร้างความบันเทิงทั้งด้วยลวดลายวิจิตรบนแผ่นผนัง ลีลาจังหวะท่าเชิดและบทพากย์ที่แฝงข้อคิดถือได้ว่าเป็นวรรณกรรมสำนวนท้องถิ่น

พิพิธภัณฑ์

พิพิธภัณฑ์วัตถุโบราณ ค่าเข้าชม ผู้ใหญ่ 20 เด็ก 10

พิพิธภัณฑ์แมลง

จัดแสดงประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของชุมชนไหล่หิน ผ่านเรื่องเล่าและสิ่งของเครื่องใช้ ตลอดจนพุทธวัตถุที่สำคัญของชุมชน เช่น จองคำ ค้างเทียน มณฑปพระเจ้าแก้ว ฯลฯ

- ภายในห้องจัดแสดงเรื่องราวประวัติศาสตร์จีนตั้งแต่สมัยตำนานการสร้างโลกยุคแรกเริ่มทางประวัติศาสตร์ ลำดับราชวงศ์ตั้งแต่ยุคหวงตี้ เหยียนตี้ ยุคเซี่ย ซาง อันถือเป็นยุคปฐมกษัติย์ ราชวงศ์โจว ราชวงศ์จิ๋น ราชวงศ์ฮั่น ยุคสามก๊ก ราชวงศ์สุย ราชวงศ์ถัง ราชวงศ์ซ้อง รา